• ШОХОЙН ЧУЛУУ

    Шохойн чулууны тухай

......Кальцийн карбонат CaCo3  нь тархалтаараа кварц, хээрийн жоншны дараа гуравдугаарт орно. Хатуулаг нь Моосын Школоор 3, Нягт нь 2,6-2,8 г/см3, Өнгө: цагаан, саарал, шаравтар, улаавтар, ногоовтор. Шохойн чулууны гадаргууд сулавтар давсны хүчил дусаахад нүүрсхүчлийн хий идэвхитэй ялгарч хийн бөмблбөгүүд үүснэ. Шохойн чулуу нь байгальд цэвэр CaCo3 –аас гадна бага зэрэг шавар, элс, доломит, питит заримдаа гөлтгөний чулууны хольц агуулна.

 

......Кальци нь гексагональ системд талсжина. Түүний талст нь ромбоэдр хэлбэртэй. Онолоор карбонат кальцийн 56%-нь CaO, 44% нь Co2  байна. Үндсэндээ кальцит ба арагонит гэсэн хоёр төрлийн эрдэс хэлбэрээр тохиолдонон.

 

......Арагонит нь бага тархсан эрдэс бөгөөд түүний нягт нь 2,9-3 г/см3, хатуулаг нь 3,5-43 г/см3 байна. 300-4000c –д халаахад арагонит нь кальцитад шилжиж нунтаг болж задардаг.
Шохойн барьцалдуулагч гарган авах түүхий эдийн баримжаа ангилал

 

..................Түүхий эд

........................Агуулга %

............Гарган авсан шохой

..CaCo3

..MgCo3

.Шаварлаг.хольц

Шохойн чулуу

 

 

 

 

  • Цэвэр

..95-100

..0-3

..0,-2,5

Бага магнижсан наларай чанартай

  • Ердийн

..87-95

..0-3

..3-8

Бага магнижсан налархай бус

  • Мергелжсэн

..75-90

..0-5

..8-25

Гидравлик

  • Доломитжсон

..75-90

..5-20

..0-8

Магнижсан

  • Доломит

..55-75

..25-45

..0-8

Доломитжсон

  • Доломитжиж, мергелжсэн шохойн чулуу

..50-70

..5-25

..8-30

Магнижсан гидравлик шохой

 

......Барилыгн болон технологийн шохой үйлдвэрлэхэд зориулсан шохойн чулуу. MNS 963-97-д Шохойн чулууг химийн найрлагаар нь дараах 7 ангид хуваажээ.

 


.............................Агуулга

....................................Шохойн чулууны анги

... ..А

... ..Б

..... В

......Г

......Д

......Е

......Ж

Нүүрсхүчлийн кальцийн (CaCo3) хэмжээ, %-аас доошгүй

.....92

.....86

.....77

.....72

.....52

.....47

.....72

Нүүрсхүчлийн магнийн агуулга (MgCo3) хэмжээ, %-аас доошгүй

......5

......6

.....20

.....20

.....45

.....45

......8

Шаварлаг хольцын (SiO2+ Al2O3+Fe2O3) хэмжээ, %-аас доошгүй

......3

......8

......3

......8

......3

......8

.....20

 

Байгалйин гаралтай шохойн чулууны шахалтын бат бөх дулаан хязгаарлах байдал

 

........................Шохойн чулууны ангилал

..............................Шахалтын бат бөх, МПа

  • Хатуу
  • 60-аас их
  • Дунд зэргийн хатуу
  • 30-60
  • Зөөлөн
  • 10-30
  • Маш зөөлөн
  • 10 хүртэл

         
......Харин байгалийн цэвэр шохойн чулууг (CaCo3  эсвэл CaCo3+ MgCo3) шохойн түүхий эдээр ашиглахгүй, гоёлын өнгөлгөөний үндсэн түүхий эдээр хэрэглэнэ. Ийм шохойн чулуу маш нягт, жижиг ширхэглэг талсттай өөр төрлийн хольц бараг агуулаагүй, бат бөх өндөр байна.

 

  1. 2. Шохойн чулууны хэрэглээ

......А. Асфальтбетон эрдэс нэмэлт:
......Асфальтбетоны эрдэс нэмэлтээр карбонат бүхий уулын чулуулаг хэрэглэнэ. Энэхүү шаардлагыг шохойн чулуу хангадаг. Энэхүү эрдэс нунтаг нь дараах шаардлагыг хангах ёстой.

 

...

..........................................Үзүүлэлт

........................Нунтаглалтын хэмжээ

......Идэвхжүүлсэн

......Идэвхжүүлээгүй

....1

Ширхэглэлийн бүрэлдэхүүн %-иас багагүй

 

 

  • 1,25мм   ба түүнээс жижиг хэсэг

..................100

..................100

  • 0,315мм ба түүнээс жижиг хэсэг

.................. 95

.................. 90

  • 0,071мм ба түүнээс жижиг хэсэг

.................. 80

.................. 70

....2

Сүвэрхэг байдал, эзэлхүүний %-иас ихгүй

.................. 30

.................. 35

         
......Нунтагийг идэвхжүүлэхэд гадаргуугийн идэвхитэй бодис (ГИБ), нефтийн зуурмагын биитүмтай ГИБ агуулсан бодис хэрэглэнэ. Өөрөөр хэлбэл шохойн чулууг тээрэмдэн савлан нийлүүлнэ. Савлалтыг 50 кг-аар мөн BIG-BAG-аар хийнэ.


......Б. Мозайкан шалны дүүргэгчээр хэрэглэнэ:
......Монголчуудын нэршиж заншснаар алаг чулуун шаланд дүүргэгчээр хэрэглэнэ. Зөвхөн шал бус шатны гишгүүр, цонхны тавцан, гадна талбайн тохижилт, гоёл чимэглэлийн шавардлагын ажилд хэрэглэнэ. Шохойн чулуу нь өөрөө цагаан өнгөтэй, харин зуурмагийн хэсэгт өнгө оруулсанаар ялгагдан харагдах учраас хиймэл алаг чулуу болно. Шаланд төрөл бүрийн хээ угалз ч гаргаж болно.


......Дээрхи зориулалтаар хэрэглэх гантиган дайрга нь

  1. Буглагдсан ширхэгийн хэмжээ
  2. Ширхэгийн бүрэлдэхүүн
  3. Ширхэгийн хэлбэр
  4. Бат бэх
  5. Хэврэг чулуулагийн хэмжээ
  6. Хүйтэн тэсвэрлэлт
  7. Тоос, шорооны хольц
  8. Эрдэс чулуулгийн бүтэц      
  •       .Гоёл чимэглэлийн шаардлагад 3-5мм, шатны гишгүүр, цонхны тавцанд  5-10мм, алаг чулуун шаланд 10-15мм хэмжээтэй дайрга хэрэглэдэг.

 

......В. Барилгын гадна дотор талын засал
......Засал хийх, өө сэв дарж, тэгшилгээ, өнгөлгөө хийхэд зориулсан замазка үйлдвэрлэхэд нунтаглан дүүргэлтээр хэрэглэнэ. Технологийн жор болон орцоос хамааран олон төрлийн замазка бэлтгэж болдог. Тухайлбал төмөрбетон, тоосго, шавардсан модон гадаргуу, болон бусад гадаргуу зэргээр замазканы орц найрлага ялгаатай.
......Өнгөлгөөний замазка, өтгөн шингэн, нунтаг байдлаар савлаж бэлтгэдэг.